RISE goedgekeurd: samen werken aan biodiversiteit die ook werkt voor je bedrijf

Biodiversiteit is geen erfvraagstuk, maar een systeemvraagstuk

Als agrarisch ondernemer sta je dagelijks voor lastige keuzes. Je wilt goed telen, risico’s beheersen en je bedrijf gezond houden. Tegelijk nemen de verwachtingen toe op het gebied van biodiversiteit, water en milieu.

RISE vertrekt vanuit een belangrijk uitgangspunt:
de ondernemer is geen uitvoerder van losse maatregelen, maar een gelijkwaardige partner.

Want verduurzamen lukt alleen als het hele systeem meebeweegt:

• Je kunt niet investeren in biodiversiteit als de businesscase alleen op korte termijn wordt beoordeeld.
• Overheden kunnen doelen stellen, maar die werken pas als ze aansluiten bij wat op het bedrijf haalbaar is.
• Waterschappen sturen op water, maar effecten ontstaan pas in samenhang met teelt en gebied.
• Ketenpartijen stellen eisen, maar kunnen juist ook helpen via langjarige afspraken, beloning en risicodeling.

RISE maakt deze samenhang zichtbaar en bespreekbaar.

Samen betere keuzes maken

RISE is geen los project met een lijst maatregelen. De kracht zit in samen ontwerpen aan betere besluiten. Dat gebeurt via co‑creatie: ondernemers, overheden en ketenpartijen werken samen aan een manier van kijken en beslissen waarin iedereen dezelfde taal spreekt.

Centraal staat de ontwikkeling van een interactief beslisondersteunend raamwerk (een ‘digital twin’). Daarmee kunnen partijen samen zien:

• welke keuzes biodiversiteit écht versterken (en waar);
• wat die keuzes betekenen voor opbrengst, kosten en risico’s;
• welke combinatie van beleid, ketenafspraken, waterbeheer en bedrijfsmaatregelen nodig is om het haalbaar te maken.

Zo wordt het makkelijker om niet alleen het goede te willen, maar het ook samen goed te doen.

Leren door te doen, in de praktijk

RISE wordt ontwikkeld en getest in twee verschillende regio’s:

• Reusel‑Zuid (Brabant, open teelten) – een gebied waar al langer wordt samengewerkt aan vernieuwing in het buitengebied, met steeds meer aandacht voor biodiversiteit.
• Het Oostland (Zuid‑Holland, glastuinbouw) – een intensief productielandschap waar water, ruimte en ketendruk sterk samenkomen.

Daarnaast wordt de aanpak getoetst in een validatieregio: de boomteelt in Zundert. Door te werken in verschillende contexten leert RISE wat breed toepasbaar is en wat maatwerk vraagt.

Wat levert RISE concreet op?

RISE ontwikkelt praktische bouwstenen waarmee ondernemers, regio’s en ketens verder kunnen:

• Werkbare KPI’s en indicatoren voor beleid én praktijk
• Scenario’s en afwegingskaders die keuzes transparant maken
• Vier roadmaps (sociaal, technologie, business en beleid) van ambitie naar uitvoering
• Een open‑source platform en digital twin voor gezamenlijke besluitvorming

De rol van GreenTechPort Brabant

GreenTechPort Brabant zorgt ervoor dat RISE geen papieren verhaal wordt. We organiseren de regionale samenwerking en brengen ondernemers, overheden, waterschappen, ketenpartijen en kennisinstellingen bij elkaar.

Niet alleen om te praten, maar om:

• keuzes te testen
• samen te leren
• succesvolle aanpakken op te schalen

Daarnaast leggen we verbindingen met andere initiatieven, zodat inzichten uit RISE ook breder benut kunnen worden – en andersom.

Samen verantwoordelijkheid kunnen nemen

RISE draait om één heldere gedachte:
als we biodiversiteit willen herstellen, moeten we samen een systeem bouwen dat dit mogelijk maakt.

Door verantwoordelijkheid te delen, ontstaan oplossingen die economisch werken, sociaal gedragen zijn én ecologisch veerkrachtig.